I BEMIDDELING I HET KIND EN BEMIDDELING I OUDERVERVREEMDING I ONDERZOEKEN I HULPCENTRA I STUDIE DAGEN I

Ouders die

De definitieve verandering
Het leven van een ouder die, behalve van alle contact met zijn kind(eren) beroofd te zijn, ook nog door de ex-partner valselijk wordt beschuldigd van sexueel misbruik van zijn kind, verandert vanaf dat moment op een ongelooflijke manier. Ook het leven van zijn familie ontkomt niet aan een verandering. De toekomstkansen van een ouder die mogelijk een werkkring met kinderen heeft of hierin werkzaam zou willen zijn, worden zwaar belast en bemoeilijkt. Een sepot na justitieel onderzoek of een vrijspraak doen hier weinig aan af. Het maatschappelijke psychische effect en ‘principe' van “waar rook is is misschien ook vuur”, en dát kunnen we niet riskeren, geldt ook hier. Ook al is er sprake van niet bestaande, door de ex-partner opgetrokken, valse ‘psychische', vaak oncontroleerbare, rook. De ouder is gestigmatiseerd. Het kost een ex-partner niets om een valse aangifte te doen. Na een sepot hiervan worden geen enkele kosten op de ex-partner verhaald. Het is gewoon, op kosten van de overheid, vrij ‘prijsschieten' op ouders. Je weet maar nooit, misschien lukt het me hem zó kapot te krijgen, moeten vele ex-partners haast wel denken, die bewust deze valse aangiften doen. Niet beseffende welke (in)directe psychische schade ze tegelijk aan hun kind(eren) voor het leven toebrengen ! Elke beschadiging van de ouder is een (in)directe beschadiging en belasting van het kind, voor het leven.

(*) De naam en het voornaamste onderwerp van dit onderwerp, 'Ouderverstoting', is een woord met een voor velen sterk negatief (afstotend) karakter. Helaas zíjn houding en gedrag en de activiteiten - die als oudervervreemdend en ouderverstotend in verschillende gradaties kunnen worden aangemerkt - in de praktijk schadelijk, beschadigend en negatief van karakter.
Oudervervreemdings- gijzelings- en ouderverstotingsgedrag wordt aanzien als schadelijk en verwerpelijk .

Ouders, die ondanks dat zij niet (meer) bij elkaar wonen (bijvoorbeeld door scheiding of einde -partner-relatie) er wél voor blijven zorgen dat de relatie en familieband van hun kinderen met de andere welwillende ouder en familie zo ongestoord mogelijk doorgang kan blijven vinden, gelukkig de meeste, verdienen alle lof. Op deze ouders is veel informatie op deze pagina dan ook zeker niet van toepassing.

Bron www.ouderverstoting.nl

OUDERVERVREEMDING

Niet langer vreemd in recht en bemiddeling?

Dinsdag 13 februari 2007

FEDERAAL PARLEMENT / BRUSSEL

Wij waren met twee vertegenwoordigers aanwezig op dit SYMPOSIUM.

Mevr. Sylvie Van Eecken (medewerker binnen het sbo) en Luc Arron (voorzitter van het sbo).

Wat mij als voorzitter bijgebleven is was dat zowel Dhr. Peter G. Hoefnagels (Nederland), Professor em. familierecht Universiteit Rotterdam en Mevr. Ursula Kodjoe (Duitsland), Psychologe: Bemiddelaar vooral de nadruk legde op de psychische gevolgen dat het heeft op onze kinderen.

Er werden zelf woorden gebruik dat dit hun heel leven zal beïnvloeden en dat ze er enorm moeilijkheden zullen (kunnen) mee hebben of zelf een fatsoenlijke relatie op te bouwen. Deze kinderen zullen hun heel leven de schaden die is aangericht door één van de beide ouders blijven meesleuren en zal het hun zeker niet ten goede komen. Het signaal dat ook gegeven is door deze geleerden is dat veel echtgescheidenen geen onderscheid kunnen maken tussen het "OUDERSCHAP en het (ex) PARTNERSCHAP waardoor onze kinderen dikwijls de dupe zijn van deze "VECHT-SCHEIDINGEN". Wat betreft de uitéénzetting van Mevr. Nadia De Vroede (België / Franstalig), Procureur Hof van Beroep Brussel is het of ziet het eruit dat het allemaal rooskleurig is en dat de "Rechters" harder beginnen op te treden maar spijtig genoeg zien wij daar nog altijd niet veel van. Er zou veel vlugger moeten ingegrepen worden in plaats alles op zijn beloop te laten en zitten af te wachten tot sommige situaties zich vanzelf oplossen en al hun "verantwoordelijkheid" dikwijls door te geven aan de "bezoekruimte" of aan sociale "assistent(e)" of "deskundige".

Wat mij ook enorm bijgebleven is dat Mevr Nadia De Vroede ook de bezoekruimte(s) op hun plichten wilden wijzen door te zeggen dat het geen oplossing is dat er ouders doorgestuurd worden door de rechter en dat de verantwoordelijke van de bezoekruimte  geen verslag willen (of kunnen) maken omwille dat zij zeggen dat zij dan niet onpartijdig kunnen zijn als ze een verslag moeten maken.

Wat ook onze medewerker (Sylvie Van Eecken) enorm opviel is dat er door de sprekers in het algemeen nogal te pas en onpas verwijten werden gemaakt dat het altijd de vrouwen (moeders) waren die het voordeel hadden binnen de echtscheidingsproblematiek en dat de mannen (vaders) telkens de benadeeld worden.

In de nieuwsbrief van Mei-Juni zal er een uitgebreid verslag komen van deze toch wel belangrijke dag.

Mensen die belangstelling hebben en die te laat waren voor de inschrijving (SYMPOSIUM "OUDERVERVREEMDING" Niet langer vreemd in recht en bemiddeling? en alle anderen die de Studiemap symposium Oudervervreemding - 13 februari 2007  wensen te bekomen deze kunnen hun electronische versie aanvragen door een email te doen naar symposium@s-p-a.be

Getekend door Arron Luc

HET «SYNDROOM VAN OUDERVERVREEMDING»: PSYCHOLOGISCHE GEVOLGEN VAN DE ECHTSCHEIDING VOOR DE KINDEREN DIE VOL WASSEN GEWORDEN ZIJN EN DE EFFECTEN OP DE OUDERS - URSULA KODJOE

1. Inleiding

Het syndroom van oudervervreemding in de optiek van de psychiatrie en de psychotherapie: P.A.S. (Parental Alienation Syndrome), wat de symptomen impliceert die beschreven zijn door de Amerikaanse kinderpsychiater R.A. Gardner, is een speciaal subtype van oudervervreemding dat zich uit in geval van scheidings- of echtscheidingsconflicten. Dit syndroom uit zich bij het kind door een onregelmatigheid veroorzaakt door een ouderlijk gedrag dat gekarakteriseerd wordt door ernstige manipulerende en indoctrinerende handelingen. Een P.A.S. veroorzaken bij een kind staat gelijk aan een ernstige psychische en emotionele mishandeling van het kind. Chronische traumatiserende psychofysische gevolgen kunnen hieruit voortvloeien op het niveau van de ontwikkeling van de persoonlijkheid van het kind en zelfs van de volwassene. Het is ontoelaatbaar dat talrijke experts dit fenomeen blijven minimaliseren, verwerpen, zelfs bestrijden, en dit ondanks het bestaan van respectievelijke klinische resultaten en ondanks de overeenkomstige kennis die recent is verworven op het vlak van psychotraumatologie, victimologie en het onderzoek naar de gehechtheid. Wat de betrokken ouders betreft, houden de wetenschappers zich actief bezig met de impact van het verlies van het contact tussen kind - ouder op de kinderen en de adolescenten. Nochtans bestaat er weinig praktisch en theoretisch onderzoek naar de impact van het P.A.S.-syndroom op het leven van vaders en moeders die voor altijd het contact verloren hebben wegens institutionele tussenkomsten en relaties op het niveau van de familiale dynamiek. De onderbreking die hieruit voortvloeit in hun eigen biografie staat de indeling van hun leven en de kwaliteit ervan, evenals hun psychische gezondheid aanzienlijk in de weg.

Sinds enkele jaren worden de professionals, zowel psychiaters, als psychotherapeuten of psychologen, steeds vaker geconfronteerd met twee groepen personen: kinderen van gescheiden ouders die ondertussen volwassen geworden zijn en die deels ernstige psychische en psychosomatische stoornissen vertonen, waarbij de achtergrond van hun moeilijkheden uit soms ernstige problemen bestaat. Deze moeilijkheden moeten soms in verband gebracht worden met de grote problemen die ze hebben in termen van bewustzijn van zichzelf, van hun identiteit en van de relatie met de anderen, dit alles als gevolg van het verlies van een van hun ouders ten gevolge van de scheiding of echtscheiding van hun ouders toen ze zelf kinderen of adolescenten waren. De institutionele tussenkomsten en de gevolgen ervan spelen vaak een essentiële rol:ouders - zowel moeders als vaders, maar hoofdzakelijk vaders - die het contact met hun kind( eren) volledig. of gedeeltelijk verloren hebben sinds enkele maanden of zelfs sinds enkele jaren ten gevolge van de scheiding of de echtscheiding van de ouders. Wanneer deze personen bij ons op consultatie komen, bevinden ze zich in een ernstige psychische, psychosomatische en vaak suïcidale crisis, want de verbreking van het contact of de relaties tussen een ouder en zijn kinderen is traumatisch, zowel voor de betrokken kinderen als voor de ouders. De arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hebben dit feit terug in de publieke opinie gebracht.

2. Inleidend gesprek over het P.A.S.

De redenen, alsook de benaderingswijzen betreffende de eventuele verklaring van de oudervervreemding en de pogingen om de breuk van de relaties en de contacten ten gevolge van de scheiding en de echtscheiding op te lossen kunnen van verschillende aard zijn. Sinds 1985 in de VS en sinds het midden van de jaren 1990 in Europa speelt het Parental Alienation Syndrome - P.A.S. (fenomeen van het syndroom van ouderverVreemding) een groeiende rol in deze context, zowel in de wetenschappelijke werken als in de praktijk en het kent een groeiende aandacht en erkenning, hoewel het soms op nogal hevige kritiek stoot. Men vindt een uitstekende samenvatting van de verschillende details van deze discussies in R.A. Warshak: «Bringing Sense to parental Alienation: A Look at the Disputes and the Evidence.», een Duitse vertaling in de geactualiseerde versie: «Eltern-Kind-Entfremdung und Sozialwissenschaften - Sachlichkeit statt Polemik», en ook in H. van Gijseghem: «L' aliénation parentale: les principales controverses».

3. Definitie, symptomatisch en technieken van vervreemding in geval van P.A.S.

Gardner definieert het syndroom van oudervervreemding als een verstoring van de kinderjaren die zich bijna uitsluitend voordoet in de context van onenigheden betreffende de toewijzing van het hoederecht van de kinderen. Deze verstoring uit zich hoofdzakelijk onder de vorm van het ongegrond zwartmaken van een van de ouders tegenover het kind. Deze houding komt voort uit de begeleidende effecten van de indoctrinatie van het kind door zijn programmerende ouder (die hen brainwasht) en uit het aandeel van het kind zelf aan de kwaadsprekerij van de andere ouder die het oerbeeld van de vijand geworden is. De vijandige houding van het kind kan gerechtvaardigd worden in geval van mishandeling/misbruik of echte verlatenheid. In zo 'n geval mag het syndroom van oudervervreemding niet aangehaald worden om zijn vijandige houding te verklaren.

Het concept van het syndroom van oudervervreemding (Parental Alienation Syndrome ) wordt gedefinieerd in drie essentiële elementen:

1) De wraking of de kwaadsprekerij van een van de ouders neemt de omvang aan van een campagne in de mate waarin ze niet incidenteel in het werk gesteld worden, maar . onophoudelijk;

2)Het vijandige gedrag is onredelijk in de mate waarin de vervreemding geen redelijke reactie vormt in verhouding tot het gedrag van de verworpen ouder en niet rust op echte negatieve ervaringen met de verworpen ouder;

3)De wraking en de kwaadsprekerij maken deel uit van de impact dieis toe te schrijven aan de vervreemdende ouder Als een van deze drie elementen ontbreekt, gaat het niet om een P.A.S.

In het geval van een kind dat getroffen is door P.A.S.. met name in het geval van gematigd P.A.S. en ernstig P.A.S. (in het geval van zwak P.A.S. ziin alle symptomen niet altiid aanwezig). kan men in het gedrag van het kind een typisch geheel opmerken van acht zeer belangriike symptomen. De intensiteit en de graad van deze symptomen is variabel: er moet absoluut rekening gehouden worden met dit feit voor de juridische en psychologische interventies:

1. Campagne van ongegronde wraking en kwaadsprekerij

De mooie ervaringen met de verworpen ouder worden bijna volledig verdrongen. Er wordt minder waarde gehecht aan de verworpen ouder, zonder enige verlegenheid en zonder schuldgevoelens. Hij wordt beschreven als slecht en gevaarlijk, hij wordt bijna behandeld als een beest. De beschrijving van zijn ervaringen doet bij het kind grote inwendige spanningen ontstaan; wanneer men bijkomende vragen stelt, is het kind vaak niet in staat om een vaste vorm te geven aan zijn voorstelling. Het antwoordt vaak: "Het is zo, ik weet het."

.2. Absurde rationalisaties

Om zijn vijandige houding te rechtvaardigen, ontwikkelt het kind irrationele en absurde bewijzen die geen enkel reëel verband hebben met de echte ervaringen. Dagelijkse gebeurtenissen dienen als uitleg. "Hij praatte vaak zo luid." of "Ze heeft mij niet warm genoeg aangekleed." of "Ze wil altijd dat we zeggen wat we willen doen." etc.

3. Afwezigheid van normale ambivalentie

Elke relatie tussen menselijke wezens is ambivalent. Sommige aspecten van een persoon bevallen me, andere bevallen me niet. Voor een kind dat getroffen is door het P.A.S. is een van zijn ouders alleen maar goed, de andere is alleen maar slecht. Op onrealistische wijze wordt de ene altijd in het wit afgeschilderd, de andere altijd in het zwart. We noemen dit fenomeen uiteen valling van het "schema van de persoon" zelfs van het "interne beeld" van de vader en de moeder (objectrepresentativiteit) die nochtans een zeer opvallend effect uitoefenen op onze identiteit. De uiteenvalling is in hetbijzonder typisch voor personen die getroffen zijn door het P.A.S.; ze moet absoluut de aandacht van de ondervrager opwekken. Ze speelt een kenmerkende rol van verdedigingsmechanisme in het kader van latere borderline-persoonlijkheidsstoornissen, van ernstige psychische schade op volwassen leeftijd die hier moet worden aangehaald.

4. Reflex van stellingname ten gunste van de programmerende ouder

Tijdens bijeenroepingen van het gezin kiest het kind - zonder te aarzelen en zonder twijfelpartij voor de ouder met wie het samenleeft, vaak zelfs vóór deze ouder zich heeft· uitgedrukt. In zulke situatie is het kind ook vaak niet in' staat om zijn verwijten te concretiseren wanneer men vraagt om dat te doen.

5. Uitbreiding van de vijandige houding naar de hele familie en de ganse omgeving van de verworpen ouder

Zonder geldige reden worden de grootouders, vrienden en naasten van de ouder met wie het kind altijd een warme en hartelijke omgang onderhield meedogenloos verworpen met evenveel vijandigheid als de verworpen ouder zelf. De verklaringen die worden aangehaald om dit gedrag te rechtvaardigen zijn allemaal even absurd en verdraaid. Tegelijkertijd ervaart het kind diepe inwendige spanningen en verscheuringen.

6. Fenomeen van onafhankelijkheid ("zijn eigen mening")

Binnen de families die getroffen zijn door het P.A.S. onderstreept de familie van de ouder die met het kind samenleeft vooral de "eigen wil" en de "eigen mening" van het kind. Vanaf de leeftijd van drie of vier jaar weten de kinderen die zijn getroffen door het P.A.S. heel zeker dat alles wat ze zeggen hun eigen mening is. Elke prograrnrnerende ouder is trots op de onafhankelijkheid van zijn kinderen en op hun moed om te zeggen wat ze denken. Vaak worden de kinderen uitgenodigd om in elk geval "de waarheid" te zeggen. En het is zeker dat ze het verwachte antwoord zullen geven, want geen enkel kind kan het risico lopen om de ouder die voor hem zorgt en van wie hij afhangt teleur te stellen. Precies op dit punt worden de fatale gevolgen van de programmering zichtbaar: de kinderen verleren om vertrouwen te hebben in hun eigen waarnemingen en om ze uit te drukken. Ze zijn niet in staat om de tegenstrijdige boodschappen van dubbele binding (double bindboodschappen) die hen bereiken als dusdanig te ontcijferen en te erkennen: "ga met jevader/je moeder mee (verbale boodschap), maar je hebt er geen belang bij om met hem/haar mee te gaan (non-verbale boodschap)."

7. Afwezigheid van schuldgevoelens over de wreedheid ten opzichte van de vervreemde ouder

De kinderen die zijn getroffen door het P.A.S. hebben geen schuldgevoelens, want ze veronderstellen dat de verworpen ouder koud en ongevoelig is, dat het verlies van zijn kind hem niet doet lijden en dat hij het verdient om het contact te hebben verloren. Tegelijkertijd geeft men financiële eisen en allerhande voorwaarden te kennen zonder enig gewetensbezwaar; de kinderen zijn ervan overtuigd dat de eisen terecht zijn; ze tonen geen enkele dankbaarheid.

8. Aanname van gemaakte scenario 's

Vaak schildert het kind dat getroffen is door het P.A.S. belachelijke scenario's en verwijten af die de volwassen persoon met wie het samenleeft heeft uitgedrukt en die het gewoon overneemt zonder ze ooit te hebben opgemerkt ofte hebben meegemaakt met de andere ouder. Meestal volstaat het om te vragen "Wat wilje daarmee zeggen?" om vast te stellen dat het kind geen idee heeft waarover het praat.

De diagnose en de intensiteit van het P.A.S. moeten worden vastgesteld op basis van het gedrag van het kind, en niet op basis van de omvang van de manipulaties waaraan het kind wordt blootgesteld. Het is absoluut noodzakelijk om een nauwkeurige diagnose van het familiale systeem in zijn geheel te maken en om de manipulerende persoon/personen te identificeren. Bijgevolg is het noodzakelijk om de rol van de zogenaamde vervreemde ouder toe te lichten en het aandeel dat hij, eventueel, heeft in het proces van vervreemding om verkeerde diagnoses te vermijden.

Het syndroom van oudervervreemding is geen eenvoudige daad die erin bestaat om het contact met een kind en zijn ouder die buiten het ouderlijk huis woont tegen te werken of te weigeren, maar eerder een stoornis bij het kind die voorkomt uit een psychisch trauma en die deel uitmaakt van de psychiatrie. In tegenstelling tot andere benaderingswijzen, zoals de psychodynamische benadering in geval van weigering van het kind om contact te hebben met een van zijn ouders, vloeit het P.A.S. regelmatig voort uit een handeling die erin bestaat om de omgang met de andere ouder te verhinderen of zwaar tegen te werken en/of om het kind te manipuleren ofte indoctrineren, waarbij de manipulatie de handeling - bewust of onbewustis van de ouder die in eerste instantie de verantwoordelijkheid heeft voor de opvoeding van het kind en/ofvan andere referentiepersonen (zonder verschil in sexe!) van wie het kind afhankelijk is. Vaak vertonen de manipulerende identificatiemodellen zelf specifieke problemen en psychische bijzonderheden zoals narcistische stoornissen van de persoonlijkheid of borderline, traumatiserende ervaringen gedurende de kindertijd, een paranoïde verwerking van een echtscheidingscrisis en/of psychoses. Het gedrag en de houding van de professionals die betrokken zijn bij de echtscheiding (artsen, psychologen, juristen en beambten van de dienst Jeugdbijstand) spelen eveneens een belangrijke rol in het verdere verloop van het vervreemdingsproces.

Onder de zware druk van aanpassing en loyaliteit veroorzaakt door het vervreemdend gedrag, leert het kind om zich te plooien naar de verwachtingen van de anderen: het zal noch voldoende persoonlijkheid, noch voldoende zelfstandigheid kunnen ontwikkelen. De typische gevolgen hiervan zijn zware stoornissen van het persoonlijk karakter die bijna onmogelijk weggenomen worden, het fenomeen van het "Valse Ik" bijvoorbeeld. Bij wijze van voorbeeld men vindt dit fenomeen terug in geval van eetstoornissen, drugsgebruik en verslavingen, posttraumatische zwakheid en bij andere psychische en psychosomatische ziektes. «Wie ben ik?» «Wat denk ik?» «Wat voel ik echt?» - voor de personen in kwestie blijven deze vragen vaak een vervelende bron van ondervraging en onzekerheid gedurende hun hele leven.

De actieve verwerping opgelegd door de ander, de verloochening en de verdraaide negatieve bezigheid van de voorheen geliefde ouder veroorzaken een beschadiging van het IK en van . het wezen van het getroffen kind, in het bijzonder van een gedeelte van zijn biografische IK en van zijn afkomst, wat een nog diepere beschadiging is dan de beschadiging die veroorzaakt wordt door het eigenlijke verlies (in geval van overlijden van een ouder bijvoorbeeld). Het kind moet zijn heftige schuldgevoelens en het gedeelte van zijn persoonlijkheid dat het geërfd heeft van de ouder verdringen, of zich ervan bevrijden, dit wil zeggen ze «amputeren» in de figuurlijke betekenis van het woord. Het zal moeilijk, of zelfs onmogelijk, zijn voor het kind om zich tijdens de pubertijd los te maken van zijn geïdealiseerde ouder die het kind even goed opvoedt als de ondergewaardeerde ouder. Zijn stevige verbondenheid in het oorspronkelijk gezinssysteem van de gescheiden ouder ontbreekt. Deze factor kan de oorzaak zijn van bijkomende langdurige evolutieproblemen die kunnen overgaan van de ene generatie op de andere.

De abnormale symbiotische remmingen die aanwezig zijn in geval van P.A.S. vormen de kern van wat men de «ziektes van het IK» noemt. De uitwerking van deze psychiatrische stoornissen/deze ziektes kan gaan van het borderlinesyndroom, persoonlijkheidsstoornissen, depressies, angstziektes, tot verslavingen of psychosomatische ziektes, over seksuele stoornissen of seksuele afwijkingen. In minder ernstige gevallen veroorzaken de zichtbare gevolgen, zelfs als die eerder discreet zijn, toch een aanzienlijke kwaliteitsvermindering van het leven van de betrokken personen.

In zijn relationeel gedrag en zijn gevoelsmatige omgang leert een kind dat getroffen is door het P.A.S. om zich te gedragen volgens de soms extreme modellen van onderwerping en gezag (zich slaafs gedragen tegenover zijn meerderen en chefje spelen over zijn ondergeschikten). Voor hem is het feit dat de liefde en het relationele in dienst gesteld kunnen worden van een controle- ofmanipulatieverlangen een reële ervaring. Bijgevolg zal hij later moeite hebben om intimiteit en nabijheid te verdragen, uit angst om opnieuw te worden opgeëist door of beroofd van zijn identiteit. Daaruit volgt dat hij moeite zal hebben om relaties aan te gaan die gekenmerkt worden door een gepaste nabijheid en een gepaste afstand.

Als het zo moeilijk is om het misbruik van psychische of narcistische macht als dusdanig te herkennen, dan komt dat doordat het zich niet voordoet onder de vorm van met opzet kwetsen, maar doordat het zich sluiert «achter het masker der liefde». Rekening houdend met de fatale chronische psychopathologische gevolgen, kan het in geen enkel geval geduld worden - niet meer dan de andere vormen van misbruik en het gaat erom om de kinderen tegen dit misbruik te beschermen.De afhankelijkheid en de vereenzelviging van het kind met zijn vervreemdende ouder zijn belangrijke factoren in het ontstaan van de symptomen bij een kind. Het «syndroom van Stockholm» dat onafscheidelijk verbonden is aan gijzelingen of aan bepaalde sekte systemen is gebaseerd op een analoog psychodynamisme. Bepaalde gevallen van ernstig P.A.S. hebben elementen gemeenschappelijk met het dynamisme dat verbonden is aan het «syndroom van Münchhausen by proxy» (Münchhausen-Syndroom by Proxy: MBP); deze ernstige stoornis treft de kinderen van wie de ouders ziektesymptomen bij hun kinderen veinzen - of uitlokken en onnatuurlijk veroorzaken, zelfs verergeren.

4. Psychiatrische en psychosomatische impact van het P.A.S. op volwassen leeftijd van kinderen van gescheiden ouders.

Een kind tot het P .A.S. brengen, staat voor verschillende auteurs gelijk aan een psychisch/ernstig narcistisch misbruik van het kind en valt dus onder de psychotraumatologie.Het psychisch misbruik bevat alle handelingen en nalatigheden van de ouders en de verzorgers die de kinderen bang maken, die hen overbelasten of die hen het gevoel geven nutteloos te zijn en die hun psychische en/of fysieke ontwikkeling kunnen benadelen. ICD-10 klasseert het «psychisch misbruik» in de diagnostische categorie T 74,3 (DIMDI 1994). Juridisch gesproken betekent het P.A.S. zoveel als het ernstig in gevaar brengen van de gezondheid, de veiligheid ofhetmorele welzijn van het kind door middel van de ongerechtvaardigde uitoefening van het ouderlijk gezag en de uitbuiting van de afhankelijkheid van het kind in de zin van artikel 1666 van het BGB. Dit feit wordt jammer genoeg geminimaliseerd of ontkend door talrijke personen die het P.A.S. afkraken en die dit probleem herleiden tot het eenvoudige «ouderlijk conflict» en/oftot het «loyaliteitsconflict» dat bestaat in geval van scheiding of echtscheiding van de ouders.

Behalve het feit dat het niet wenselijk is om het debat rond het gevoelige P.A.S. wetenschappelijk te maken, is de emotionaliteit die gecreëerd wordt door sommige critici zorgwekkend in de mate dat ze de verklaring van bepaalde open vragen verhindert door middel van studies van lange duur (zie hoofdstuk 8 van huidig artikel). Bovendien zorgt deze toestand er soms voor dat de psychologische en juridische tussenkomsten die nochtans noodzakelijk zijn in het belang van de bescherming van het kind, langer duren. In het geval van ernstig P.A.S. wordt de omgang en het contact tussen het kind en zijn vroeger geliefde ouder en soms zelfs met zijn broers en zussen langdurig onderbroken, vaak zelfs definitief met alle gevolgen van dien.

Het psychisch trauma van het kind dat getroffen is door het P.A.S., van de verwaarloosde ouder en van andere naaste familieleden (de grootouders bijvoorbeeld) wordt zelden juist ingeschat. Zo bevinden getraumatiseerde personen met psychische, psychosomatische of ernstig psychiatrische problemen zich vaak in de praktijk van neurologen, psychiaters en/of psychotherapeuten, zelfs in gespecialiseerde ziekenhuizen.

De natuurlijke verwantschap tussen een moeder en haar kind en hun wederkerige liefde worden evenmin aan de orde gesteld. Dat geldt niet voor de ontwikkeling van de vader, voor zijn identiteit als vader, zijn verwantschap en zijn liefde voor het kind. Als gevolg van een scheiding zien ouders vaak dat hun kwaliteit als ouder in twijfel getrokken wordt en minder hoog wordt aangeschreven.

Met de geboorte van zijn eerste kind, kan de «nieuwe» vader beginnen met zich bewust te worden van wat zijn eigen vader voor hem betekend heeft, wat hij hem gegeven heeft voor zijn leven - en wat hij misschien gemist heeft toen hij een kind was, wat hij gewenst zou hebben, wat hij nodig zou gehad hebben. Dankzij de confrontatie met zijn eigen vader ontwikkelt de «nieuwe» vader een bredere opvatting van Zichzelf: het vaderideaal waarop hij wil lijken. Zijn zorgen en zijn verantwoordelijkheid voor zijn gezin versterken zijn algemene identiteit, zij zijn de waarborg van zijn sociaal aanzien. De wetenschappelijke resultaten bewijzen dat het volstaat dat weinig betrouwbare regels betreffende het bezoekrecht het verlies veroorzaken van het gemeenschappelijke leven van de vader met zijn kind opdat de identiteit van de vader, zijn bewustzijn als vader en zijn eigenliefde zo goed als volledig instorten. In het geval van een volledige breuk van het contact moet de vermoedelijke schade nog groter zijn.

Het is moeilijk te begrijpen dat men het verlies van een kind, dat natuurlijk nog leeft maar onbereikbaar is ten gevolge van interne tussenkomsten die onlosmakelijk verbonden zijn aan de gezinsdynamiek en van externe tussenkomsten van juridische of institutionele aard, kan aanvaarden en te boven komen in het kader van een proces van diepe droefenis. Een gescheiden man-vader zal minder begrip en minder sympathie krijgen van zijn sociale omgeving, en zijn spijtbetuigingen zullen minder gemakkelijk aanvaard worden dan die van een vrouw-moeder die met haar kinderen blijft samenwonen. De wetenschappelijke resultaten bewijzen allemaal dat de vaders die het contact met hun kinderen ontnomen zijn vaak te kampen hebben met een toestand van psychische en lichamelijke instabiliteit, met een instorting van hun voorstelling van Zichzelf, een identiteitscrisis, verschillende psychosomatische ziektes en een hoger percentage ongevallen, zelfmoord en moord. Analoge cijfers over buitengesloten moeders zijn niet beschikbaar.

De prestatie van de vaders of de moeders kan beperkt worden tot de professionele ongeschiktheid, of, integendeel, overdreven worden tot het extreme (workaholic), en deze toestand kan gepaard gaan met talrijke lichamelijke nawerkingen. Behalve de bovenvermelde gevolgen tonen de studies over gescheiden gezinnen op unanieme wijze aan dat het aanpassingsvermogen van de vaders, dit wil zeggen het feit dat zij rekening houden met de scheiding en hun wezenlijke psychische en lichamelijke gevoel enkele jaren na hun echtscheiding, samenhangt met het behoud van nauwe banden met hun kinderen. Het inwendige en uitwendige verlies van de vaderrol kan een onherstelbare vernietiging van de algemene identiteit met zich meebrengen, wat diep berouw veroorzaakt dat de vader moeilijk te boven komt, of zelfs nooit te boven zal komen. Het is mogelijk dat de algemene psychische gevoelstoestand van de vader verward achterblijft en getekend is door zijn schuldgevoelens of angst voor het verraad van zijn eigen vaderideaal, en dit zelfs jaren na het verbreken van hetNaar analogie met de discussie over de strafrechtelijke meerderjarigheid, zal de evolutie van de zogenaamde wil van het kind de vraag in beschouwing moeten nemen of het ontwikkelingsniveau van het kind zodanig hoog is dat het kind in staat is tot een vrije, bewuste en autonome beslissing, zelfs als de zogenaamde "autonome wil" van het kind niet is toe te schrijven aan manipulaties (fenomeen van onafhankelijkheid, zelfs van "zijn eigen mening", symptoom van het P.A.S.). In de context van de toelichting van het P.A.S. en van verwijten van seksueel misbruik van het kind, gemaakt in het kader van conflicten die verbonden zijn aan de scheiding of de echtscheiding van de ouders, kennen de resultaten van de wetenschappelijke onderzoeken over het geheugen en de vatbaarheid voor suggestie van kinderen die beïnvloed worden door volwassen ouders, hun omgeving en door dwang, een zeer groot belang toe aan de wil die door het kind wordt uitgedrukt en de herinnering van het kind. Om slechte beslissingen met verstrekkende gevolgen te vermijden, zowel voor de kinderen als voor de ouders in de context van de discussies betreffende het hoederecht, moeten de volgende feiten het voorwerp uitmaken van een bijzonder waakzame differentiële diagnose: 1. reëel seksueel misbruik; 2. «misbruik van het misbruik» als strategie of ziekteleer (bijvoorbeeld de late projectie op de partner van seksuele waanvoorstellingen ten gevolge van een traumatiserend misbruik dat men als kind beleefd heeft; paranoïde uitwerking van de scheiding en de echtscheiding; psychoses); 3. ongegronde verwijten van misbruik in geval van het syndroom van oudervervreemding.

Wij hebben kennis van talrijke gevallen van slechte beslissingen met verstrekkende gevolgen en negatieve evoluties/psychische ziektes die eruit voortvloeien. Dat roept de vraag van de «professionele fout» op, begaan door de artsen, psychologen en juristen, alsook de vragen naar verantwoordelijkheid en schadevergoeding die daarvan het gevolg zijn in het kader van de beslissingen betreffende het bezoek- en het hoederecht van de kinderen.

De instandhouding, zelfs het herstel van de oorspronkelijke relatie van het kind met zijn vader en zijn moeder, vormt over het algemeen een centraal aspect van «de gezondheid, de veiligheid en de moraliteit van het kind», net zoals de «verdraagzaamheid in termen van gevoelsbanden» een belangrijk criterium is wanneer het gaat over het evalueren van de educatieve capaciteit van de ouders en het toewijzen van het hoederecht.

5. Gevolgen van de vervreemding en het verbreken van het contact voor de betrokken ouders

De gevolgen op korte en op lange termijn van het stopzetten van het contact met een van de ouders op de ontwikkeling van de persoonlijkheid van een kind of een adolescent bevinden zich sinds lange tijd in het centrum van de wetenschappelijke belangstelling. De gevolgen voor de ouders daarentegen hebben nauwelijks het voorwerp uitgemaakt van studies, geschreven werken of discussies. Welnu, deze paragrafen gaan over de gevolgen die het stopzetten van het contact met het eigen kind kan hebben op de ontwikkeling van de persoonlijkheid van de ouders, hun levensplezier en hun levenskwaliteit, twee aspecten die nauw met elkaar verbonden zijn, en tezelfdertijd op de globale relationele structuren die onafscheidelijk verbonden zijn aan het familiaal systeem ten gevolge van een scheiding of een echtscheiding.

Het aantal moeders die ditzelfde lot ondergaan neemt toe. Het geforceerde stopzetten van het contact tussen de moeder en het kind brengt voor haar even verwoestende gevolgen mee als voor de vaders. Als er verschillen bestaan, dan zijn ze het gevolg van de respectievelijke maatschappelijke aanpassing van mannen en vrouwen, van hun psychofysiologische structuur, van de biologische evolutie van de banden tussen de moeder en haar kind tijdens de zwangerschap, de bevalling en in de loop van de eerste levensmaanden van het kind. Als voornaamste referentiepersoon onderhoudt de moeder een nauwe emotionele relatie met haar kind, dat vaak, gedurende een bepaalde tijd, de voornaamste identificatiebron is van de moeder die het kind koestert.

De houding van de sociale omgeving, die vastzit aan haar bijna mystieke moederideaal, zal getekend worden door vooroordelen en achterdocht tegenover de moeder die het contact met haar kinderen verloren heeft als gevolg van een scheiding. Op die manier ondergaan de moeders, in plaats van het begrip en de steun te vinden die ze nodig hebben, vaak een pijnlijke bijkomende verwerping, zelfs vanwege hun eigen familie. Uit angst voor bijkomende kwetsingen reageren ze vaak door te stoppen met vechten en door depressief te worden in plaats van een proactieve houding aan te nemen. De machteloze verlamming waardoor de moeders vaak gegrepen worden wanneer hun kind hen wordt afgenomen, vertoont symptomen die analoog zijn aan die van de «aangeleerde onmacht» die het ontstaan van psychosomatische ziektes kan aanmoedigen.

De ongeschonden opgewekte verstandhouding tussen ouders en kinderen is slechts een factor in de observatie van het algemene levensplezier van vaders en moeders. Nochtans treft deze factor ook alle andere domeinen van het leven en oefent hij een diepe invloed uit op de kwaliteit, de voorstelling en het verloop van het leven van de ouders.

6. Het relationele dynamisme en de psychosomatische achtergrond in geval van P.A.S.

6.1 Op het niveau van de programmerende ouders

De echtscheiding wekt, zoals elke crisis van het leven, onbeheerste gevoelens op (angst, woede, verdriet, gevaar) en thema's die bij de levensbeschrijving van de persoon in kwestie horen (bijvoorbeeld: traumatische gebeurtenissen uit de kindertijd). De pijn en de scheidingservaringen brengen deze oude gevoelens in beweging, die zich dan bij de huidige emoties voegen. Dit verklaart de intensiteit, soms zelfs het onredelijke van de emotionele ervaring en het emotionele gedrag van één of van de twee pártijen van het koppel. De oude wonden die echt niets te maken hebben met de partner worden op hem/haar geprojecteerd en de huidige problemen hangen met hem/haar samen.

Wanneer één van de ouders zijn kind programmeert tegen de andere ouder, is dat omdat hij een panische angst heeft om zijn kind te verliezen nadat hij zijn partner reeds verloren heeft.Of het zijn wraakgevoelens die hem ertoe drijven om de andere ouder te willen doen boeten ofte kwellen. Hij vormt een nauw verbond met het kind, een verbond waar niemand anders toegang toe heeft: "Wij tegen de rest van de wereld". Dit creëert een ziekteverwekkende aI1gstaandoening waarin het kind, om het zo te zeggen, gevangenzit zonder eraan te kunnen ontsnappen. Soms kan een dergelijke angstaandoening paranoïde kenmerken hebben in de zin van een "krankzinnigheid met zijn tweeën", van een situatie die een psychiatrische behandeling vereist.

Opmerking: de problematiek van de «kinderen van psychisch zieke ouders» kan hier niet in detail behandeld worden. Wij denken echter dat bijkomend onderzoek omtrent dit onderwerp zeer nuttig zou zijn in het kader van het P.A.S.

Sommige ongegronde verwijten van seksueel misbruik moeten vanuit deze invalshoek bekeken worden. In een dergelijke situatie is de programmerende ouder ervan overtuigd terwijl hij zich schromelijk overschat - dat hij het kind moet beschermen tegen de andere ouder. Per slot van rekening is het afhankelijke kind gevangen en wordt het als voorwerp gebruikt voor zijn zogenaamde «eigen bescherming». Dit is een reactie die in zekere zin eventueel kan begrepen worden vanuit het standpunt van de betrokken ouder, maar die fataal is voor het kind in kwestie. .

6.2 Op het niveau van de aan de kant geschoven ouders

Bij de aan de kant geschoven ouders zijn het gevoelens van onmacht, verdriet en groeiende wanhoop die de overhand hebben. Ze verwachtten zich niet aan dit vervreemdingsproces dat begonnen is hetzij onmiddellijk na de scheiding, hetzij geleidelijk aan als een gevolg hiervan, en ze zijn er van dan af aan blootgesteld zonder actief te kunnen ingrijpen om een verandering te bewerkstelligen. Ze worden gewaar dat hun relatie met hun kinderen, die tot voor kort nog gebaseerd was op vertrouwen en liefde en dit sinds vele jaren van het gezamenlijke gezinsleven, dramatische veranderingen aan het ondergaan is.

De verhalen die door de kinderen verteld worden betreffende het «zogenaamde niet betalen van de alimentatie», de «wrede behandeling van de andere ouder», de «onverschilligheid waarvan de andere ouder altijd al blijk heeft gegeven», bijvoorbeeld het argument «Jij was zelfs niet aanwezig bij mijn geboorte!» schrikken hen af en maken hen sceptisch.

De herstelpogingen worden rechtvaardigingspogingen en keren zich tegen hen. De kinderen hebben alle goede gemeenschappelijke ervaringen waarop de verworpen ouder zich zou kunnen beroepen weggeknipt, bijvoorbeeld: «Als mamma ons elke avond verhaaltjes voorlas, dan was dat om te verhinderen dat papa ons zou benaderen.». Het gedrag van de kinderen wordt steeds afstandelijker en respectlozer, en dit zonder dat de ouder die voor hen zorgt dit ongepaste gedrag probeert te doen stoppen. Eerder integendeel, hun gedrag is te wijten aan de onbekwaamheid van de aan de kant geschoven ouder.

Deze begint een slachtofferhouding aan te nemen en hulp te zoeken. Hij zal echter gauw begrijpen dat noch zijn advocaat, noch de dienst Jeugdbijstand hem zullen kunnen helpen om de vernietiging van het contact tegen te houden. Hij begint te vrezen dat men niet zal geloven dat de relatie met zijn kind wel degelijk ongeschonden was tot het moment van de scheiding van de ouders. Dit scenario mondt vaak uit in een situatie waarin zelfs de vertegenwoordigers van de betrokken instellingen «de kant kiezen» van «dat arme kind», dat is blootgesteld aan een «vader die zo wreed en koel is» of aan een «moeder die zo onbekwaam en onverantwoordelijk is».

Op dit punt aangekomen, zijn de aan de kant geschoven ouders als bezeten van het idee om de vijandige houding van hun kinderen en van de vervreemdende ouder te doen stoppen en de andere ouder te overtuigen van de wreedheid van zijn handelingen. Ze zullen echter gauw begrijpen dat al hun inspanningen tegen hen gebruikt worden. Als ze bijvoorbeeld naar de toneelvoorstelling van de school komen, horen ze reacties als «Ik wou niet dat je kwam. Ik wil je nooit meer zien». Als ze daarentegen niet komen, verwijt men hen «Jij bent niet geïnteresseerd in mij - Ik wil je nooit meer zien». En vaak ontvangen ze de uitnodiging pas na de vertoning.

Van zodra ze zich bewust zijn van de onzin van hun inspanningen zullen ze, in functie van hun psychische toestand, een inwendige dialoog aangaan om te weten of het niet beter is om een einde te maken aan de reeds uiteenvallende contacten met hun kinderen, of om hun inspanningen verder te zetten om hun psychische en lichamelijke pijn te doen stoppen. Vaak proberen deze ouders op «geobsedeerde» wijze om in contact te komen met talrijke experts, vrienden en kennissen om hen hulp en raad te vragen.

Ze ondervinden echter de pijnlijke ervaring om zelfs door hun eigen familieleden of hun vrienden die hun verklaringen in twijfel trekken en hen niet geloven te worden verworpen. Er wordt hen een stuk van de schuld en de verantwoordelijkheid van het vijandige en negatieve gedrag van hun kinderen in de schoenen geschoven.

De vaak ongepaste machtsovername van de kinderen die in het midden van het ouderlijke conflict staan en worden aangemoedigd om partij te kiezen zal hen volledig uitputten. Getekend door de angst om zijn kind volledig te verliezen, doet de verworpen ouder vaak afstand van zijn opvoedingsbekwaamheid en laat de kinderen doen om uiteindelijk al zijn oudergezag te verliezen.

De aan de kant geschoven ouder wordt dus meer en meer geïsoleerd, ten prooi aan een diepe twijfel aan zichzelf die sterker wordt dan hijzelf. Zijn zelfbesef, dat reeds verbrokkeld was als gevolg van de scheiding, valt nog meer uit mekaar. Hij zal concentratiemoeilijkheden krij gen en zijn beroepsprestaties zullen verminderen, gaande tot psychosomatische stoornissen. Een vervreemde ouder zal de personen uit zijn omgeving zelden blijk zien geven van empathie en begrip, reacties die ze eerder voorbehouden voor de vervreemdende ouder en de kinderen, aangezien ze de opgevoerde scenario's vaak niet begrijpen.

6.3 Op het niveau van het geprogrammeerde kind

Tot de leeftijd van 10 jaar kan het kind geen betrouwbaar onderscheid maken tussen zijn eigen perceptie en zijn eigen verbeelding enerzijds, en de verhalen die hem verteld worden anderzijds. Het ontwikkelingsproces van de realiteitstoets wordt langdurig verstoord als het kind zich niet bewust is van de verschillen tussen zijn percepties en de verhalen die hem verteld worden en als hij ze niet tegenover elkaar kan plaatsen. De verzonnen gevaren en de leugens betreffende de andere ouder verwoesten het vertrouwen van het kind in zijn eigen perceptie die hem de dingen volledig anders laat of liet zien.Het kind wordt gedwongen om de verkeerde realiteit te aanvaarden als het de relatie met de ouder bij wie het woont niet op het spel wil zetten. De contactbreuk met de andere ouder verplicht het kind om de realiteitstoets op te geven; het schikt zich naar de vertekenende en manipulerende verhalen van de ouder bij wie het woont. Dan doen zich dissociatiemechanismen voor binnen in het kind, dissociaties in psychiatrische zin. Een kind dat in een klimaat leeft dat letterlijk trilt door de woede en de verwerping van een van de ouders, zal deze sfeer snel overnemen.

Zijn nood aan veiligheid, zijn afhankelijkheidssituatie, zijn bedroefdheid, zijn woede en de angst om ook de ouder te verliezen bij wie hij woont, maken dat het kind zich identificeert met de programmerende ouder en dat hij radicaal partij kiest voor deze laatste. Des te jonger het kind is, des te sneller vindt dit rampzalige proces plaats. Het kind wordt dus bevrijd van het ondraaglijke loyaliteitsconflict tussen zijn twee ouders, op zijn minst voorlopig en oppervlakkig. Maar de prijs die hij betaalt is zeer hoog. De trauma's gebaseerd op reële gebeurtenissen kunnen verdwijnen via een therapeutische benadering die de herinnering en het beleefde overloopt. Deze therapeutische benadering wordt echter zelden met succes bekroond wanneer het gaat om geprogrammeerde trimma's die de werkelijkheid en de onwerkelijkheid met mekaar vermengen.

7. Welke zijn de psychologische en therapeutische maatregelen en de juridische maatregelen die mogelijk en noodzakelijk zijn om de bescherming van de persoon en de vertegenwoordiging van de belangen van kinderen getroffen door het P.A.S. te verzekeren?

Rekening gehouden met de beschreven situatie en de bestaande verbanden, is het belangrijk dat het P .A.S. zo vlug mogelijk gediagnosticeerd wordt en dat alle partijen die tussenkomen in de echtscheidingsprocedures, alle personen en beroepen (ouders, rechters in huwelijksaangelegenheden, sociale diensten, raadsmannen, gerechtsdeskundigen, advocaten) die verantwoordelijk zijn voor het psychische en morele welzijn van het kind, hiertoe bijdragen.

Als de eerste bijstand - gerechtelijk en buitengerechtelijk - niet op tijd plaatsvindt en op ongepaste wijze, wordt het moeilijker en moeilijker om de onvermijdelijke ontwikkeling van het door het P.A.S. getroffen kind te doorbreken. Er is hier een belangrijke inhaalnood. Het is essentieel dat het gezichtspunt dat nu geconcentreerd is op het recht van de ouders verandert om op die manier de rechten en de belangen van het kind, zoals bijvoorbeeld de nieuwe herzieningswet van de Duitse wet over de afstamming Kindschaftsgesetz van 1 juli 1998 reeds te kennen geeft

Twee aspecten zijn van het grootste belang.

a) Opdat optimale omstandigheden van de ontwikkeling van het kind vervuld zijn, heeft het kind nood aan affectie, bijstand en steun van zijn beide ouders - in het bijzonder na de scheiding en de echtscheiding van het koppel. In deze context is het aangewezen om ervoor te zorgen dat ongepaste institutionele tussenkomsten het conflict tussen de ouders niet komen verergeren.

beleven met zijn beide ouders te garanderen, of zelfs te herstellen. Het kind is in goede handen als het woont met de ouder die samenwerkt met de andere ouder en die na de scheiding/de echtscheiding van het koppel bereid en in staat is om een actief en verantwoordelijk deel in de evolutie en de opvoeding van het gemeenschappelijke kind/de gemeenschappelijke kinderen over te laten aan de andere ouder.

7.1. Algemene aspecten

Preventieprogramma's:

Bijeenkomsten, besprekingen in kindertuinen en kleuterscholen, in scholen en universiteiten, stages van continue vorming voor de ouders en de beroepen die optreden in de echtscheiding met het doel om de informatie en de overdracht van kennis te verzekeren.

Advies/therapie

Voor de ouders gedurende de geschillen betreffende het recht op het uitvoeren van het ouderlijke gezag en van het omgangsrecht. Maatregelen van individueel en familiaal advies, gerealiseerd met de maatschappelijk assistenten, bemiddelaars en/of therapeuten. Op dit niveau speelt het werken met de bedroefdheid, de angst, de woede en de projecties uit de eigen biografie op elk van de betrokken personen een belangrijke rol. Het kan nuttig blijken om advocaten te laten optreden die geneigd zijn om samen te werken in plaats van het conflict te verergeren.

In Frankrijk en Duitsland zorgen talrijke adviescentra voor gezinnen ervoor dat de kinderen en de ouders deelnemen aan ingewijde programma's van groepsinterventie. In Oostenrijk moet men onder andere de activiteiten van de vereniging «Rainbows» vermelden inzake continue vorming van gekwalificeerd personeel en programma's bestemd voor kinderen, adolescenten en ouders die als doel hebben om hen te helpen bij het te boven komen van de problemen verbonden aan de scheiding en de echtscheiding. In Zwitserland speelt de vereniging «Trialog- Verein Kinder in Scheidung» dezelfde rol. In Canada bestaan er specifieke interventie- en preventieprogramma's bestemd voor gezinnen die zich in een scheiding of echtscheiding met zeer veel conflicten bevinden. De bijzondere problematiek «vervreemd kind en P.A.S.» wordt aangesneden door «1' Association of Family and Conciliation Courts (AFCC)>> - al deze vermeldingen dienen uitsluitend als voorbeeld.

Deze maatregelen die natuurlijk een zeker begrip en de wil om mee te werken veronderstellen, hebben als doel om de vijandigheid en het stilzwijgen van de beide ouders te overwinnen, de vertekende percepties van de werkelijkheid bij te stellen, de autonomie van de ouders te herstellen, de conflicten op te lossen of zelfs te verminderen, een gemeenschappelijk ouderplan uit te werken en de ouders bewust te maken van de noden van de gemeenschappelijke kinderen en van hun toekomstperspectieven. Het gaat dus om een paradigmatische verandering die afstand wil nemen van de eenzijdige belangen van de partijen en die een ouderlijke verantwoordelijkheid wil benaderen in de geest van de noden en de belangen van de gemeenschappelijke kinderen.

Psychologische en therapeutische tussenkomsten voor gezinnen die zeer sterk betrokken zijn bij het geschil

Indien nodig: ziekenhuisopname, preventie- en heropvoedingmaatregelen met de twee ouders voor kinderen die een vreemde ontwikkeling en een buitengewoon gedrag vertonen in instellingen die ervaring hebben op psychosomatisch vlak en wat gezinstherapie betreft. Dit kan in het bijzonder noodzakelijk zijn in geval van misbruik, geweldpleging, misbruik van verdovende middelen of alcohol, zware psychosomatische stoornissen en ernstig P.A.S.

Het doel van deze maatregelen zou erin moeten bestaan om, in geval van verbroken contact, het contact en de omgang tussen het kind en de gescheiden ouder voor te bereiden, de realiteit te herstellen, de vervormde perceptie van zichzelf en de anderen recht te zetten bij het kind en de ouders, de vernietigde gevoelsbanden terug op te bouwen, opnieuw een functionele communicatie in te voeren, de gezinsbanden beginnen te reorganiseren, indien nodig de individuele problemen afkomstig uit de persoonlijke levensloop te behandelen, te zorgen dat dit alles in de toekomst voorkomen wordt, en, naargelang de ernst van de stoornissen, voor de getroffen kinderen een therapie te voorzien die rekening houdt met de resultaten van de moderne psychotraumatologie. De werkwijzen inzake specifieke therapeutische maatregelen betreffende kinderen die getroffen zijn door ernstig P.A.S. en de principes en factoren van het therapeutische proces van programmawijziging waarmee rekening gehouden moet worden, zijn gedetailleerd beschreven in de werken van R.A. Gardner en S. Clawar en B.V. Rivlin.

Psychologische tussenkomst als gevolg van een gerechtelijk onderzoek

Gerechtelijke expertises (niet louter diagnostisch, maar eerder onder de vorm van een geleidelijke poging gericht op het proces en geconcentreerd op het kind). Het doel bestaat erin om de communicatie te herstellen, een minnelijke oplossing te vinden, samen te werken met de rechtbank en de verantwoordelijke advocaten die het welzijn van het kind boven de belangen van de partijen stellen. Wij beschouwen de rol en de verantwoordelijkheid van de advocaten van zeer groot belang. Het kan eventueel nuttig zijn om een testfase te voorzien.

Indien nodig, kan een expert, een "procedure- en bezoekbegeleider" of een therapeut de gezinnen vergezellen en als gesprekspartner voor het kind of de ouders optreden in geval van problemen.

Verdere begeleiding

Voor gezinnen die zeer nauw betrokken zijn bij het geschil gedurende een langdurige periode, aanwezigheid van een begeleider in geval van een nieuwe crisissituatie met het doel om een herstel van rust en orde op lange termijn in het werk te stellen, een reorganisatie van het gewijzigde gezinssysteem, een bescherming op lange termijn van de kinderen en de "gemoedsrust" van de betrokken gezinsleden. In deze context is het zeer belangrijk dat de begeleider blijk geeft van een algemene houding die gebaseerd is op respect, empathie, vastberadenheid en van een aanpak die gebaseerd is op de beschikbare mogelijkheden en niet op de gebreken.

Ursula Kodjoe

Contact Ursula Kodjoe

Dipl.-Psych., Soc.-Arb., Mediatorin

ukodjoe@gmx.be