I BEMIDDELING I HET KIND EN BEMIDDELING I OUDERVERVREEMDING I ONDERZOEKEN I HULPCENTRA I STUDIE DAGEN I

Bij een scheiding of een omgangsregeling ( hoederecht) verandering, kan bemiddeling een grote hulp zijn. Bemiddelaars zijn gevormde mensen die proberen een overeenkomst te verkrijgen tussen de twee partijen, die aanvaardbaar is voor beide partijen. En dit zonder dat ze zelf een oplossing opdringen.

Mediation - ook aangeduid met de term "bemiddeling" - is een van de alternatieve methodes om geschillen op te lossen.
Hoofdkenmerk van mediation is dat een mediator of bemiddelaar partijen begeleidt bij het oplossen van een geschil of (belangen)strijd. De mediator zal partijen de oplossing nimmer opleggen of voorschrijven. Partijen komen zelf tot een oplossing.

Er zijn mediations waarbij de mediator zelf deskundig is op het gebied waar het conflict speelt. Doorgaans zal de mediator partijen dan begeleiden tot en met het opstellen en ondertekenen van het stuk waarin zij hun geschil regelen (de vaststellingsovereenkomst, in scheidingszaken doorgaans aangeduid als convenant of echtscheidingsconvenant).
Er zijn ook mediations waarbij de mediator het uitsluitend tot zijn taak rekent partijen weer on speaking terms te brengen, zodanig dat zij vervolgens zelf, al dan niet begeleid door andere deskundigen, overgaan tot het regelen van het geschil.
Het zorgmodel© is ontwikkeld op het gebied van de family mediation, ook wel aangeduid als echtscheidingsbemiddeling. Het hanteren van het zorgmodel© vraagt om een goed ontwikkelde vaardigheid van de mediator.
Daarnaast dient kennis van de wettelijke regels en normen op het gebied van het gezag- en omgangsrecht bij de mediator aanwezig te zijn. Tenslotte is het van belang dat de mediator een goed inzicht heeft in het psychologisch proces van scheiden: hoe verloopt dat bij de scheidende partijen en wat gebeurt er met kinderen in de diverse stadia van het proces?

De mediator die het zorgmodel© hanteert, dient derhalve deskundig te zijn op het gebied waar het conflict speelt, in dit geval de echtscheiding of een deelgebied daarvan: de herstructurering van het ouderschap na scheiding, de verdeling van de zorgtaken en/of het tot stand brengen van een goede contactregeling tussen ouder(s) en kinderen

ZORGMODEL - © VAN LEUVEN

Het zorgmodel© is een hulpmiddel dat de mediator toepast of gebruikt bij de begeleiding van ouders met kinderen die gaan scheiden of gescheiden zijn. Het zorgmodel© maakt het makkelijker om het ouderschap zoals dat tijdens de relatie (veelal vanzelfsprekend) is ontstaan, te herstructureren tot een ouderschap dat aansluit bij de behoeften van de gescheiden ouders en hun kinderen.

Het zorgmodel© valt uiteen in drie onderdelen:
- de inleidende vragen;
- de structuur van het ouderschap na scheiding;
- de vastlegging van het door de ouders gekozen model.

De inleidende vragen
De inleidende vragen worden ook wel aangeduid als "de vijf vragen". Door de antwoorden op de vragen krijgt de mediator zicht op: hoe het was, hoe het nu is en hoe de ideale situatie er uit kan zien. De ouders worden zich door de vraagstelling in toenemende mate bewust van de problemen die over en weer bestaan en de mogelijkheden die in de nieuwe situatie benut kunnen worden.

De structuur
De structuur biedt houvast bij de bespreking van de zorgtaken die worden gedeeld of verdeeld tussen de ouders. Er ontstaat een duidelijk beeld van wat zich kan voordoen in een nieuwe situatie. De ouders kunnen er zich zodoende op voorbereiden en instellen; ze weten wat ze over en weer van elkaar te verwachten hebben.

De vastlegging
De vastlegging van de afspraken geschiedt in het zogenaamde kinderconvenant. Dit stuk bevat de afspraken tussen de ouders. Omdat het over de kinderen gaat, worden ook zij bij het zorgmodel© betrokken. De ouders zelf vervullen hier een belangrijke rol. Zij spreken tijdens de loop van de mediation tenminste twee keer tezamen met de kinderen, waarbij het zorgmodel© wordt behandeld. De mediator spreekt tenminste één keer apart met de kinderen. Dat gebeurt op enig moment, nadat de ouders hun eerste gesprek met de kinderen hebben gehad en voorafgaand aan de afronding van het zorgmodel©.

Verplichte bemiddeling
Er gaan stemmen op om in Nederland bemiddeling verplicht te stellen wanneer partijen willen gaan scheiden, met name als er kinderen in het spel zijn. Dit zou een verplichte bemiddeling inhouden waarbij partijen zelf de mediator kiezen in het mediation-traject.

Forensische mediation
Forensische mediation is een bijzondere vorm van verplichte bemiddeling. Bij de forensische mediation benoemt de rechter de mediator als deskundige. De forensische mediator werkt in opdracht van de rechter en niet van partijen. De forensische mediator rapporteert ook bepaalde zaken aan de rechter. Daarbij moet gedacht worden aan diagnostische zaken en in voorkomende gevallen een advies. Forensische mediation valt te overwegen in twee situaties:

1. Direct bij gelegenheid of naar aanleiding van de voorlopige voorzieningen procedure. De rechter treft bijvoorbeeld een voorlopige voorziening met betrekking tot wonen, de verblijfplaats van de kinderen en de alimentatie. Hij verwijst partijen tevens verplicht naar de forensische mediator om in alle rust een nadere maatwerkregeling met partijen uit te werken.
2. Tijdens de loop van een bodemprocedure in een vastgelopen zaak. Het doet er niet zoveel toe of er al eerder een vrijwillige mediation is geweest. De ervaring leert dat partijen soms pas wat later toe zijn aan mediation. Bovendien ligt de kwaliteit van de forensische mediator doorgaans op een wat hoger peil dan dat van de gemiddelde mediator. Er is zeker een goede kans dat forensische mediation uitkomst zal bieden.

Rust brengen
Wanneer een wettelijke regeling inzake verplichte bemiddeling met zich zou meebrengen dat partijen ook de toegang tot de voorlopige voorzieningen rechter voorshands onthouden zou worden, dan zou ik dat zeer betreuren. Mijn ervaring is dat het soms absoluut noodzakelijk is dat een rechter een ordemaatregel treft die even rust brengt. Een verplichte mediation in een situatie waarin partijen nog bij elkaar leven onder uiterste spanningen heeft weinig tot geen kans van slagen. Beter is het in zo'n situatie direct te kiezen voor forensische mediation, de benoeming door de rechter in de voorlopige voorzieningen procedure.

Experimenteel toegepast
Forensische mediation wordt reeds experimenteel toegepast. Het "product" is ontwikkeld door Peter Hoefnagels en Cees van Leuven. Door gebruik te maken van het reeds in de wet verankerde instituut van de deskundigen benoeming, was wetsaanpassing niet noodzakelijk om ermee aan de slag te gaan in de praktijk. Waar partijen minder vermogend zijn, ontstaat nogal eens de vraag wie de deskundige gaat betalen. Hier zou wel een wetsaanpassing op zijn plaats zijn. Er zou een op het forensisch mediatorschap afgestemde vergoedingsregeling voor minder vermogenden in het leven moeten worden geroepen.

Het zorgmodel© is ook in forensische mediation goed toepasbaar. Zodra de forensische mediator er in is geslaagd de communicatie tussen partijen op een zodanig niveau te brengen dat zij rustig en op volwassen wijze met elkaar over een toekomstige ouderschapsinvulling van gedachten kunnen wisselen, kan het zorgmodel© worden ingezet.

Meer info op http://www.zorgmodel.nl 

GEDOGEN OF VERPLICHTEN

Bestaan mensenrechten en kinderrechten alleen in verre landen?

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft Nederland veroordeeld, omdat de de Nederlandse rechter de eis van de vader om zijn dochter te bezoeken afwees. De vader begon in 1997 te procederen. Als moeders het contact van kinderen met hun (meestal gescheiden) vader "stopzetten", handelen zij in strijd met de Nederlandse wet en het Europees Verdrag en met het Verdrag betreffende de rechten van het kind. Toch gedogen veel Nederlandse rechters dit onrechtmatig gedrag door het contact met vader dan maar te laten voor wat het is, vaak met de motivering dat "er rust in de zaak moet komen." Dat is niet alleen in strijd met wet en mensenrecht, maar ook in strijd met het belang van het kind. Het is ook niet nodig. Er is een deugdelijk medicijn tegen “vechtscheidingen” uitgevonden dat sneller werkt. 

Hoezeer verbaasde het mij daarna in de praktijk van de rechtspraak te merken dat, als de verzorgende ouder, meestal moeder, dat niet wil, de omgang niet doorgaat, ook niet als de rechter eraan te pas komt, zelfs niet als vader het gezag heeft. Moeders vertellen mij na zulke procedures meermalen dat zij helemaal niet weten dat zij de wet en Verdragsnormen overtreden door kinderen het contact met vader onthouden. Ik hoor rechters moeders zelden de wettelijke norm aan partijen voorhouden. Gekke vraag: mogen advocaten zulke procedures wel voeren voor moeder? Mogen advocaten hun cliënten in het ongewisse houden over de norm? Doen zij net alsof moeders wil wet is? Waarom geen dreiging met paradoxale toewijzing van verblijfplaats en/of gezag. Waarom geen hulp van “de sterke arm”? Veel politiemensen, mannen en vrouwen, zijn heel goed in het gebruik van de fluwelen handschoen.
De goede rechter niet te na gesproken, mensenrechten en kinderrechten bestaan niet alleen in verre landen, maar ook in Nederland. Als in het scheidingsrecht "moeders wil wet" wordt, regeert de haat jegens de partner en niet de liefde voor het kind. Ik ken gevallen waarin ook moeder er later door gestraft wordt. Door het kind en door de misvorming van het kind (Gardners PAS-syndroom).

Verplichte bemiddeling

Tegen die haat en die slechte scheidingen met kwaadaardige gevolgen voor het ouderschap en het kind bestaat tegenwoordig een beproefd medicijn. De forensische mediation. Reeds een aantal rechters gebruikt dit medicijn. Mijn collega Van Leuven en ik, maar ook andere deskundige mediators, hebben reeds in een aantal gevallen ouders aan de bemiddelingstafel genezen van hun niets ontziende haat. Ook als zij als partners niet meer functioneren, functioneren zij nu wel als vader en moeder, als zorgzame ouders dus, die hun kinderen geen loyaliteitsconflict aandoen. In mijn "Handboek Scheidingsbemiddeling" en mijn publieksboek "Gelukkig Getrouwd, Gelukkig Gescheiden" geef ik daar voorbeelden van.

De wet zou dit in alle scheidingszaken met kinderen moeten bevorderen. Wie samen in bed kinderen veroorzaakt, dient ook samen aan tafel tot een overeenkomst te komen over de zorg van deze kinderen. Dat kan en dat moet. Verstandige ouders zullen, als een of beiden willen scheiden sowieso al samen aan tafel gaan zitten samen met een deskundige, methodisch werkende mediator. Wie niet in heilloze twee-advocaten-procedures wil verzanden (“contraproduktief, geldverslindend en respect-vernietigend” noemde de Voorzitter van de Advocaten Familierecht zulke processen, ik voeg eraan toe: ongezond en kindermishandelend) gaat samen aan tafel. Teveel emotionele bezwaren? Dan ook! Daar is de deskundige mediator methodisch voor opgeleid.

De rechtspraktijk is nog te vaak: als moeder niet met vader over de kinderen wil praten en vader wel met moeder, vindt de omgang niet plaats, “omdat er geen communicatie is tussen beide ouders”. Ik weet dat er een "ideologie" bestaat dat mediation alleen "vrijwillig" zou kunnen plaatsvinden. Dat is ongefundeerd en in strijd met de praktijk. Gaat men, als de arts een blinde darm-ontsteking bij het kind heeft geconstateerd, "vrijwillig" of "onvrijwillig" met het kind naar het ziekenhuis? Die vraag behoeft voor mensen die het belang van hun kind zien geen antwoord. Bij erkenning van de noodzaak verdampt het onderscheid tussen zogenaamde “vrijwilligheid” en “onvrijwilligheid.” Wet en rechter kunnen dat laten zien. En de bemiddelaar. Op grond van de wet en op grond van het belang van het kind. En trouwens ook van beide ouders.

G.P. Hoefnagels

G.P.Hoefnagels, emeritus-hoogleraar criminologie, familie- en jeugdrecht en scheidingsbemiddelaar

R.G. Metz  (R.G. Metz is huisarts).

Mediation wordt bij echtscheiding vaak gepropageerd. Professor Hoefnagels maakt melding van 1200 bemiddelingen die goed zijn afgelopen. Dat is mooi, maar vaak is het anders.

Je kunt als ouders praten wat je wilt, mediation geeft geen rechten. Zolang de rechtssituatie tussen de ouders ongelijkwaardig is, trekt een van hen aan het kortste eind, en dat is meestal de vader. Daarna is de stap naar 'ouderverstotingssyndroom' maar klein.

De huidige regelingen rond omgang van ouders met kinderen zijn verouderd. Het huwelijk is het uitgangspunt, maar dat is gevaarlijk. Eén op de drie huwelijken mislukt. De maatschappij kent bovendien vele andere verbintenissen: samenwonen met of zonder contract of geregistreerd partnerschap, een lat-relatie. Hier zijn de zaken rond de kinderen nog slechter geregeld dan bij een huwelijk.

Worden uit deze verbintenissen kinderen geboren, dan moet er meteen, of liefst nog vóór de geboorte, van alles geregeld worden: erkenning van het kind en aanvragen van het gezag door de vader. Dat gebeurt vaak niet en dat brengt de vader in een ongelijke positie.

Binnen de huidige wetgeving ben je als ouder zonder gezag nergens. Maar al heb je wel beiden het gezag, zoals binnen een huwelijk, maar bied je niet de 'hoofdverblijfsplaats' aan het kind, dan heb je als ouder het nakijken.

Wat echt telt voor het kind, is wie zijn vader is en wie zijn moeder. Daarom moet niet de juridische status van de relatie van de ouders onderling moet leiden tot een gezagsverhouding met het kind, maar de juridische status van de relatie van het kind tot ouders.

Erkenning van het kind door de vader zou automatisch tot het gezag moeten leiden, zonder dat het gezag apart aangevraagd hoeft te worden. Erkenning zou daarnaast beide ouders rechten moeten geven ten opzichte van hun kind, of vanuit het kind gezien: recht op gelijke omgang met beide ouders. Rechters moeten toezien op het naleven van deze gelijkwaardigheid en het niet naleven ervan moeten beboeten.

Mediation kan voor de ruziënde ouders een hulpmiddel zijn om de zaken voor hun kinderen naar behoren te regelen. Ouders zouden daartoe verplicht moeten worden wanneer ze niet on speaking terms zijn. Maar zonder wettelijk kader blijft mediation loos gepraat.

Copyright: Metz, R.G.

Als u meer wilt weten over familiezaken of echtscheidingsbemiddeling lees deze brochure

BEMIDDELING IN FAMILIEZAKEN SCHEIDINGSBEMIDDELING

Tussen mensen ontstaan conflicten. Als conflicten geen oplossing krijgen of via macht of dwang worden behandeld, willen mensen hun “recht” halen via juridische procedures. Al te dikwijls wordt het gerechtelijk instrumentarium daarbij gebruikt en/of misbruikt om een machtsstrijd te leveren

Partijen hebben het conflict dan niet meer in de hand; het gaat als het ware een eigen leven leiden, soms los van de wensen van één of van beide partijen. Er wordt dan niet meer geprocedeerd om tot een oplossing te komen, enkel nog om te winnen, de tegenstrever te treffen, en hem of haar schade toe te brengen. Elke zet lokt een tegenzet uit en het proces kan gedurende jaren aanslepen.

Zo een langdurige procesgang is voor beide partijen een enerverende, tijdrovende en energieverslindende zaak. Dan hebben we het niet over de directe en indirecte kosten, zelfs voor de partij die gelijk krijgt, betekent dit alles toch vaak ook een verlies. In tal van betwistingen is de bijstand en/of de tussenkomst van een advocaat en het oordeel van de rechter een goede manier om een einde te maken aan een conflict of een probleem. Echtscheidingsprocedures zijn echter meestal emotioneel geladen en ontaarden bijgevolg vaak in een ware strijd.

U denkt aan scheiden…
U denkt aan scheiden of u verneemt dat uw partner u wenst te verlaten. In beide gevallen is het van belang dat u zich zo snel mogelijk informeert en beslist of u zich alleen of met uw partner gaat voorbereiden op een definitieve scheiding. In beide gevallen kan u beroep doen op een advocaat.

Wanneer u ALLEEN een advocaat raadpleegt, zonder uw partner erbij te betrekken, zal dat er meestal toe leiden dat ook uw partner een advocaat raadpleegt, zodat de respectieve belangen afzonderlijk worden behandeld. De communicatie verloopt in grote mate via de advocaten.

Wanneer u beslist GEZAMENLIJK de scheiding voor te bereiden, kan u een advocaatbemiddelaar contacteren. Dit is een advocaat die speciaal is opgeleid om te bemiddelen in familiezaken. Met behulp en onder leiding van de advocaat-bemiddelaar bespreken de partners onderling de diverse
zaken die bij een scheiding geregeld dienen te worden. In dit model wordt ervan uitgegaan dat de partners bij hun scheiding een gemeenschappelijk belang hebben, namelijk de relatie te beëindigen op een manier die door beiden als juist wordt ervaren.

Wat is bemiddeling ?
INTERVENTIE in een conflict kan verschillende vormen aannemen al naargelang de positie van waaruit een derde tussenkomt.

?? staat de derde in een machtspositie boven de partijen, dan spreken van BOVENPARTIJDIGE CONFLICTHANTERING. Er wordt dan een beroep gedaan op zijn autoriteitsbeslissing. Een voorbeeld hiervan is de tussenkomst van de rechter of de arbiter. De rechter bekijkt wie gelijk
heeft volgens de wet; de arbiter zal beslissen wie inhoudelijk het meest gelijk heeft. Beider beslissingen zijn bindend.

?? staat de derde tussen de partijen, zonder formele bevoegdheden en met geen andere machtsbron dan het akkoord van de partijen daartoe, dan hebben we te maken met een TUSSENPARTIJDIGE CONFLICTHANTERING. De bemiddelaar is daarvan een voorbeeld. Hij brengt beide “partijen” naar de onderhandelingstafel en helpt hen bij het tot stand komen van een overeenkomst.

?? Is de derde een vervangend vertegenwoordiger van één van de partijen, wiens belangen hij zal behartigen, dan is er sprake van PARTIJDIGE CONFLICTHANTERING. Een advocaat is zo’n belangenbehartiger.

Bemiddeling wordt in essentie gekenmerkt door de contractuele basis. Daartoe wordt, alvorens met de werkzaamheden te beginnen, tussen de partijen en de advocaatbemiddelaar een bemiddelingsovereenkomst afgesloten. In deze standaard overeenkomst worden de plichten van de partijen vastgelegd, evenals de afspraken aangaande de werkwijze, de beëindiging, de geheimhoudingsplicht, de honorering en de kosten.

Deze bemiddelingsovereenkomst mag niet verward worden met de uiteindelijke vaststellingsovereenkomst (ook de “dading” genoemd) waarin het resultaat van de onderhandelingen wordt vastgelegd.

Van de partners wordt verwacht dat zij bereid zijn om tot een oplossing te komen, dat er geen machtsverhouding tussen hen bestaat en dat zij de beslissing tot scheiden op het moment van de bemiddeling al hebben genomen. De bemiddelaar moet zich steeds neutraal opstellen en is gebonden aan een geheimhoudingsplicht, ook als de bemiddeling mislukt.

Het doel van de bemiddeling is ertoe te komen dat beide partners de kern van het conflict achterhalen en elkaars positie en standpunt leren kennen. Ze moeten tevens inzicht verwerven in het mogelijke vervolg van het conflict en de oplossing ervan. Het is de bedoeling dat beide partners actief meedenken en meewerken tijdens het bemiddelingsproces en zo veel mogelijk zelf tot een oplossing komen. Uiteraard is de bemiddelaar er om mogelijkheden en alternatieven te suggereren.

Uiteindelijk moet er een wilsovereenkomst op papier worden gezet. Het spreekt voor zich dat beide partners zich in deze dading moeten terugvinden en dat zij ten volle bereid moeten zijn deze in de praktijk om te zetten. De bemiddelaar zal helpen bij het opstellen van deze schriftelijke overeenkomst.

Indien men toch niet tot een dading kan komen, zal de bemiddelaar de partners confronteren met zowel het beste als met het slechtste alternatief.

Voordelen van bemiddeling, in vergelijking met de klassieke gerechtelijke weg

A. COMMUNICATIE EN INFORMATIE

De psychologie van de echtscheiding werkt in de traditionele twee-advocatenprocedure vaak averechts. Agressie en schuldtoewijzing worden vertaald in verzoekschriften, verweerschriften en replieken, of in de briefwisseling tussen advocaten. Het juridisch proces raakt los van het menselijk
proces, dat scheiden toch is. Er ontstaan onjuiste veronderstellingen van elkaars bedoelingen.

Dit is niet het geval wanneer men het scheidingsconflict poogt op te lossen via bemiddeling. In dat geval worden de partners gelijk en gelijktijdig geïnformeerd. De wederzijdse informatie en de vaststelling van de feiten gaat sneller. Door een betere en meer directe communicatie hoeft de relatie niet geheel verbroken te worden (bijvoorbeeld de ouderrelatie).

De partners hebben tijdens de bemiddelingsprocedure het verloop van hun echtscheiding zelf in handen. Zelfs als zij met het resultaat ontevreden zijn, weten en begrijpen zij hoe dit resultaat tot stand kwam en zijn zij meestal in dezelfde mate ontevreden.

B. VLOTTE AFHANDELING

Advocaten proberen wel tot onderlinge regelingen te komen, maar die onderhandelingen verlopen vaak traag, via een uitgebreide briefwisseling.

De regelingen van alimentatie en uitoefening van het ouderschap via de klassieke gerechtelijke procedure duren dikwijls langer dan kinderleeftijden verdragen.

Een scheidingsconflict wordt in de gerechtelijke procedure uiteengetrokken in verschillende zaken, naargelang de bevoegdheid van de onderscheiden rechters. Dit is niet bevorderlijk voor het inzicht in de gehele zaak of voor de snelheid van de afwikkeling. De onvoorspelbaarheid van de procedures wordt door de meeste mensen als negatief ervaren.

Bij scheidingsbemiddeling verloopt de procedure niet in verschillende delen. Wat met elkaar te maken heeft, wordt als één geheel behandeld. Wat logischerwijze eerst besproken dient te worden, wordt ook eerst besproken. De bemiddeling gebeurt o.l.v. één bemiddelaar, die het overzicht over het gehele conflict behoudt.

C. DE VERWERKING VAN DE SCHEIDING

In het juridisch tweegevecht worden de emotionele conflicten eerder opgeblazen dan verkleind.

Scheidingsbemiddeling verkleint de conflicten door overleg en uitwisseling van emoties. Het psychologisch proces van scheiding wordt niet verstoord, integendeel, de emotionele en zakelijke afwikkelingen vinden parallel plaats. Daardoor krijgt het conflict de kans om rationeler te worden en wordt de mogelijkheid om tot een echtscheiding door onderlinge toestemming te komen groter.

De ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING is een schuldloze echtscheiding. Het wederzijds goedvinden van de echtgenoten biedt hen de mogelijkheid om hun huwelijk t doen ontbinden, zonder dat daarvoor enige grond aanwezig moet zijn. Vooraleer de procedure ingeleid wordt, moeten de echtgenoten wel over een geschreven vermogensrechtelijke en familiale overeenkomst beschikken. Zij moeten in de loop van de echtscheidingsprocedure tweemaal gezamenlijk en in persoon verschijnen voor de Voorzitter van de Rechtbank van Eerste aanleg,
waarbij zij telkens hun wil uiten om te scheiden op basis van de door hen bereikte akkoorden. De duur van dergelijke procedure schommelt normalerwijze tussen de 5 à 6 maanden.

D. KOSTPRIJS

Bemiddeling kan kostenbesparend werken, zowel voor de cliënt als voor de overheid. Indien wordt uitgegaan van eenzelfde uurtarief als bij advocaten, moet voor beide echtgenoten samen slechts éénmaal het uurtarief worden betaald. Dit wil zeggen dat ieder van de echtgenoten de helft
van dat uurtarief betaalt. Bovendien worden zeer langdurige procedures voorkomen en kunnen verwijzingsprocedures worden vermeden.

Bij het aanvatten van de bemiddeling spreekt u best één en ander af : bv. een eventueel uurtarief of de manier waarop de advocaat-bemiddelaar zijn ereloon zal samenstellen en de betalingsmodaliteiten. Goede en duidelijke afspraken zorgen voor een vlotte werking.

E. DUIDELIJKHEID

De klassieke gerechtelijke procedure is vaak de oorzaak en/of aanleiding van nieuwe procedures, omdat de rechterlijke beslissing onduidelijk is geformuleerd. De dading die opgesteld wordt na de bemiddeling is wel duidelijk. Beide partners hebben eraan gewerkt en weten waar ze staan en wat er te gebeuren staat.

De advocaat-bemiddelaar

Bij een ADVOCAAT zijn uw belangen in goede handen. Hij is een specialist van het recht. Hij genoot een grondige opleiding. Hij kent het recht en hij kent de procedure.

U kan voor elk juridisch probleem terecht bij een advocaat. Elke advocaat heeft 5 jaar studies in het recht achter de rug. Daarna dient hij/zij 3 jaar stage te lopen bij een patroon, om de nodige beroepservaring te verwerven. Ook na zijn/haar studies en de stage volgt de advocaat studiedagen en navorming. De Orde van Advocaten organiseert zelf een deel van de navorming in samenwerking met de universiteiten.

De advocaat heeft toegang tot allerlei informatiebronnen, zoals tijdschriften, wetteksten, officiële publicaties, databanken, enz., waardoor hij/zij van het geldende recht op de hoogte is en blijft. Advocaten beschikken over een persoonlijke bibliotheek en consulteren de bibliotheek in het gerechtsgebouw. Door hun ervaring in verband met geschillen en het oplossen ervan, zijn advocaten de adviseurs bij uitstek. Niet elke advocaat is echter een ADVOCAAT-BEMIDDELAAR.

Op 26 juni 1997 werd het “REGLEMENT INZAKE DE BEMIDDELING IN FAMILIEZAKEN” goedgekeurd. Dit reglement trad in werking op 1 oktober 1997 en bepaalt :

?? de oprichting van een Commissie voor bemiddeling in familiezaken;

?? de voorwaarden waaronder een advocaat een accreditatie om te bemiddelen kan bekomen;

?? wat de opleiding tot advocaat-bemiddelaar in familiezaken inhoudt;

?? de voorwaarden tot intrekking van een accreditatie;

?? de deontologie van de bemiddelaar;

?? de promotie van de bemiddeling in familiezaken

Om als bemiddelaar erkend te worden, zal de advocaat een relevante beroepservaring inzake familierecht moeten kunnen aantonen en daar bovenop met succes een basisopleiding volgen, waarin de psychologische en psycho-sociale aspecten een belangrijk onderdeel vormen.

Enkel de advocaten die beschikken over een accreditatie, mogen de titel van advocaat-bemiddelaar in familiezaken dragen.

Op elk secretariaat van elke Orde van Advocaten wordt een lijst bijgehouden van de geaccrediteerde advocaten-bemiddelaars. Dan weet U meteen welke advocaten ook advocaten-bemiddelaars in familiezaken zijn.

Via een mediacampagne met als slogan “Blijf uit de rechtszaal, vraag om een bemiddelaar” wil de Federale Overheidsdienst Justitie de aandacht vestigen op het feit dat er naast de rechtbank nog een andere manier bestaat om conflicten in de familiale context op te lossen, namelijk met de hulp van een bemiddelaar in familiezaken. Deze vorm van conflictoplossing is over het algemeen nog te weinig gekend in Vlaanderen.

Bij deze vorm van conflictoplossing gaat het niet om winnen of verliezen zoals dit wel het geval is bij een rechtszaak. Bij bemiddeling gaat het erom dat een onafhankelijke derde – de bemiddelaar - de dialoog tussen de betrokkenen stimuleert zodat de betrokkenen zelf een oplossing kunnen vinden voor hun conflict. Een oplossing die tegemoet komt aan de wensen en bekommernissen van alle betrokkenen. Een oplossing waar iedereen zich goed bij voelt (= een win / win oplossing).

In sommige situaties is het mogelijk om zonder hulp van deskundigen een meningsverschil of conflict tussen mensen op te lossen. Soms is het echter moeilijk of onmogelijk om zonder de hulp van een derde een oplossing te vinden, bijvoorbeeld omwille van één van volgende redenen:

1. de betrokkenen hebben te weinig informatie omtrent wat kan en niet kan,

2. één van de betrokkenen of allen bezitten te weinig onderhandelingsvaardigheden,

3. één van de betrokkenen of allen zijn te emotioneel om zakelijk te overleggen,

4. één van de betrokkenen vertrouwt de ander onvoldoende of ze vertrouwen elkaar niet,

5. één van de betrokkenen heeft meer macht dan de ander,

6. de betrokkenen hebben grote meningsverschillen,

7. de betrokkenen zitten vast in onverzoenbare standpunten,

Als één van deze redenen aanwezig is, kan het aangewezen zijn om de hulp in te roepen van een bemiddelaar in familiezaken.

De bemiddelaar is een onpartijdige en neutrale persoon. Hij helpt de betrokkenen efficiënt en gelijkwaardig onderhandelen door de bemiddelingsregels te bewaken, informatie te geven en – als er kinderen zijn – ouders te helpen om een onderscheid te maken tussen hun partnerrol en hun ouderrol. Op die manier kan vermeden worden dat kinderen en jongeren klem komen te zitten tussen hun ouders.

Wie kan een beroep doen op een bemiddelaar in familiezaken?

1. iedereen die op zoek is naar informatie omtrent de verschillende juridische scheidingswegen en scheidingsprocedures,

2. een ongehuwd koppel die beslist heeft om apart te gaan wonen en afspraken wenst te maken omtrent hun gemeenschappelijke goederen en kinderen,

3. gehuwden die afspraken dienen te maken nadat ze beslist hebben om tijdelijk apart te gaan wonen (= feitelijke scheiding),

4. gehuwden die in onderling overleg hun scheiding willen regelen met het oog op een echtscheiding door onderlinge toestemming,

5. ouders die na de (echt)scheiding meningsverschillen ervaren omtrent de gezags,- verblijfs- of kostenregeling voor de kinderen,

6. familieleden die een conflict hebben met elkaar,

7. ...

Bemiddeling bij familiale conflicten biedt heel wat voordelen. Zo bevordert de bemiddelaar de directe communicatie en wordt hierdoor escalatie van het conflict vermeden. De betrokkenen krijgen via de bemiddelaar alle informatie die ze nodig hebben om zelf die oplossing te kiezen die voor hun concrete situatie een gepaste oplossing is.

Alle betrokkenen hebben hierbij evenveel inspraak en er wordt rekening gehouden met de verlangens, de behoeften en de bezorgdheden van alle betrokkenen. Ze bepalen zelf welke oplossing aanvaardbaar is. Met andere woorden er wordt niets opgelegd. Uit onderzoek blijkt dat een oplossing waar iedereen akkoord mee is, meer kans heeft om in de toekomst ook nageleefd te worden.

Een ander voordeel verbonden aan bemiddeling is de kostprijs. Je betaalt samen 1 deskundige. Hierdoor is het goedkoper, werkt het meestal sneller en efficiënter dan onderhandelen via 2 advocaten of een gerechtelijke procedure.

Daarenboven kan een gerechtelijke procedure heel wat stress met zich meebrengen en het prijskaartje van een dergelijke procedure is onvoorspelbaar.

Omdat ieder gezin, iedere familie anders is, wordt er bij bemiddeling steeds maatwerk geleverd. Er wordt niet gewerkt met standaardoplossingen. Er wordt steeds gezocht naar die overeenkomst die in die concrete situatie als gepast ervaren wordt.